BÀN CHÂN BẸT VÀ NHỮNG ẢNH HƯỞNG ĐẾN HỆ XƯƠNG KHỚP

Bàn chân bẹt, hay còn gọi là bàn chân phẳng, là tình trạng vòm dọc ở mặt trong lòng bàn chân thấp hoặc không rõ khi đứng. Khi đó, phần lòng bàn chân tiếp xúc với mặt đất trên diện rộng hơn so với bàn chân có vòm phát triển. Tình trạng này khá phổ biến và có thể xuất hiện ở trẻ em lẫn người trưởng thành.

Bàn chân bẹt không đồng nghĩa với bệnh lý nghiêm trọng ở mọi trường hợp. Nhiều trẻ nhỏ có vòm bàn chân chưa hoàn thiện trong những năm đầu đời và vẫn phát triển bình thường. Tuy nhiên, khi bàn chân phẳng đi kèm đau, sưng, nhanh mỏi hoặc thay đổi dáng đi, tình trạng này có thể ảnh hưởng đến cách cơ thể phân bổ lực trong quá trình vận động và cần được đánh giá phù hợp.

BÀN CHÂN BẸT CÓ THỂ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HỆ XƯƠNG KHỚP

Vòm bàn chân có vai trò nâng đỡ trọng lượng cơ thể, hấp thụ một phần lực tác động và hỗ trợ cơ thể giữ thăng bằng khi di chuyển. Khi vòm chân hạ thấp, cơ chế chịu lực của bàn chân có thể thay đổi. Một số người có xu hướng nghiêng bàn chân vào trong nhiều hơn khi bước đi, từ đó làm thay đổi sự phối hợp vận động của cổ chân và chi dưới.

Sự thay đổi này không nhất thiết gây bệnh cho tất cả mọi người, nhưng ở những trường hợp có triệu chứng, áp lực có thể phân bố không đều lên các mô và khớp. Người bệnh có thể xuất hiện đau ở bàn chân, mắt cá chân, cẳng chân hoặc đầu gối. Một số trường hợp còn cảm thấy khó chịu ở vùng hông và lưng do cơ thể phải điều chỉnh tư thế để duy trì sự cân bằng.

Nguy cơ và mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào nhiều yếu tố như cấu trúc bàn chân, độ linh hoạt của vòm, sức mạnh cơ, trọng lượng cơ thể, mức độ vận động và những bệnh lý đi kèm. Vì vậy, không nên mặc định rằng cứ có bàn chân bẹt là chắc chắn sẽ mắc bệnh xương khớp.

BÀN CHÂN BẸT Ở TRẺ EM CÓ ĐÁNG LO?

Ở trẻ sơ sinh và trẻ mới biết đi, bàn chân phẳng thường là đặc điểm sinh lý do hệ xương, cơ và dây chằng vẫn đang phát triển. Khi trẻ lớn hơn, vòm bàn chân có thể dần hình thành rõ ràng hơn. Một số trẻ tiếp tục có bàn chân bẹt nhưng vẫn linh hoạt và không có bất kỳ triệu chứng nào.

Cha mẹ nên chú ý đến dáng đi và khả năng vận động thay vì chỉ quan sát hình dạng lòng bàn chân. Nếu trẻ thường xuyên đi bằng phần trong của bàn chân, chạy nhảy khó khăn, nhanh mỏi, hay than đau ở bàn chân hoặc mắt cá, nên đưa trẻ đi kiểm tra.

Phát hiện sớm những trường hợp có vấn đề về chức năng giúp bác sĩ đánh giá nguyên nhân và theo dõi quá trình phát triển. Không nên tự ý sử dụng dụng cụ chỉnh hình hoặc áp dụng phương pháp điều chỉnh bàn chân khi chưa có đánh giá chuyên môn.

DẤU HIỆU BÀN CHÂN BẸT Ở NGƯỜI TRƯỞNG THÀNH

Ở người trưởng thành, bàn chân bẹt có thể không gây triệu chứng hoặc chỉ trở nên rõ ràng sau một thời gian vận động. Những biểu hiện thường gặp gồm đau hoặc mỏi lòng bàn chân, đau quanh mắt cá, sưng ở mặt trong bàn chân và khó chịu sau khi đi bộ lâu, chạy hoặc chơi thể thao.

Một số người có thể nhận thấy khả năng giữ thăng bằng giảm hoặc cảm giác bước chân không ổn định. Nếu tình trạng đau ngày càng tăng, xuất hiện thường xuyên hoặc ảnh hưởng đến công việc và sinh hoạt, người bệnh nên được thăm khám để xác định nguyên nhân.

CÁCH KIỂM TRA VÀ CHẨN ĐOÁN

Quan sát bàn chân khi đứng có thể cung cấp thông tin ban đầu, nhưng không đủ để xác định mức độ bất thường. Khi thăm khám, bác sĩ có thể yêu cầu người bệnh đứng bằng đầu ngón chân. Nếu vòm bàn chân xuất hiện khi nhón chân, bàn chân có thể thuộc dạng phẳng linh hoạt. Ngược lại, nếu vòm không hình thành hoặc có đau, cần đánh giá kỹ hơn.

Tùy triệu chứng, bác sĩ có thể chỉ định X-quang để khảo sát xương và khớp. CT hoặc MRI có thể được sử dụng khi cần đánh giá chi tiết hơn các cấu trúc xương, gân và mô mềm. Không phải trường hợp nào cũng cần thực hiện đầy đủ các phương pháp chẩn đoán hình ảnh.

HỖ TRỢ VÀ ĐIỀU TRỊ BÀN CHÂN BẸT

Nếu không có triệu chứng, bàn chân bẹt thường không cần điều trị đặc hiệu. Khi xuất hiện đau hoặc hạn chế vận động, phương pháp hỗ trợ có thể bao gồm điều chỉnh hoạt động, lựa chọn giày dép phù hợp, bài tập kéo giãn và tăng cường cơ bàn chân, vật lý trị liệu hoặc dụng cụ hỗ trợ vòm theo chỉ định.

Kiểm soát trọng lượng cơ thể cũng có thể giúp giảm tải lên bàn chân. Trong những trường hợp đau nhiều hoặc có tổn thương cấu trúc đáng kể, bác sĩ có thể cân nhắc các phương pháp điều trị chuyên sâu hơn. Phẫu thuật chỉ được xem xét ở một số trường hợp phù hợp khi các biện pháp bảo tồn không đạt hiệu quả.

Bàn chân bẹt vì thế cần được đánh giá dựa trên triệu chứng và chức năng, thay vì chỉ dựa vào hình dáng bên ngoài. Theo dõi đúng cách và thăm khám khi có dấu hiệu bất thường sẽ giúp hạn chế những ảnh hưởng không mong muốn đến khả năng vận động và hệ cơ xương khớp.

Ngoài ra, phụ huynh có thể tham khảo thêm dòng giày chữa bàn chân bẹt tại Xixa để tìm hiểu những sản phẩm phù hợp với nhu cầu của trẻ.

Các mẫu giày được chú trọng về độ êm ái, sự vừa vặn và tính thuận tiện trong quá trình sử dụng hằng ngày.

Tùy vào độ tuổi, đặc điểm bàn chân và thói quen vận động, bố mẹ có thể cân nhắc kiểu dáng thích hợp cho bé.

Việc sử dụng sản phẩm phù hợp sẽ giúp trẻ cảm thấy thoải mái hơn khi đi lại và vui chơi.

Thông tin chi tiết về các mẫu giày có thể được xem trực tiếp tại https://xixa.vn/.

Website cũng cung cấp đa dạng kiểu dáng, giúp việc tìm hiểu và so sánh trở nên dễ dàng hơn.

Nếu đang quan tâm đến các sản phẩm dành cho trẻ có bàn chân bẹt, XiXa là một nguồn thông tin mà bố mẹ có thể tham khảo thêm.

Từ đó, gia đình có thể chủ động cân nhắc sản phẩm phù hợp với nhu cầu và đặc điểm riêng của bé.